Projekt Tarczy Antykryzysowej

W dniu dzisiejszym zapoznaliśmy się z projektem przepisów specustawy (tzw. Tarczy Antykryzysowej), która ma na celu minimalizowanie negatywnych skutków gospodarczych związanych z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 w Polsce. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany dla pracodawców z zakresu prawa pracy:

1.       Wynagrodzenie za przestój

Projekt przewiduje, ze w razie przestoju ekonomicznego w następstwie wystąpienia COVID-19, pracodawca będzie mógł obniżyć wynagrodzenie pracownika, nie więcej jednak niż o 50%, przy czym tak obniżone wynagrodzenie nie będzie mogło być niższe niż w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (obecnie 2 600 zł brutto). Tak obniżone wynagrodzenie będzie mogło być finansowane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Pozostałą część obniżonego wynagrodzenia sfinansuje pracodawca.

2.       Ograniczenie wymiaru czasu pracy

Zgodnie z projektem pracodawca, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, może ograniczyć wymiar czasu pracy o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie pracownika z tak ograniczonym wymiarem czasu pracy, nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę. W takim przypadku wynagrodzenie pracownika będzie dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości połowy wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału. Resztę finansować będzie pracodawca. A zatem w najlepszym scenariuszu (gdy połowa wynagrodzenia nie przekroczy 40% przeciętnego wynagrodzenia) pracodawca będzie mógł zredukować koszty zatrudnienia o 60% (20% ze zmniejszenia wymiaru czasu pracy + 40% finansowane przez państwo);

Spadek obrotów gospodarczych projekt definiuje jako spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym:

a)       nie mniej niż o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o wypłatę środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego;

b)      nie mniej niż 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o wypłatę środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego;

3.       Składki na ZUS w przypadku przestoju lub obniżonego wymiaru czasu pracy

Z projektu wynika również, że przedsiębiorcy w okresach przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy będą mogli wystąpić o środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy od przyznanych świadczeń finansowanych przez państwo. A zatem składki od części wynagrodzenia finansowanego przez pracodawcę finansować będzie nadal sam pracodawca.

Aby skorzystać z powyższych środków pracodawca nie będzie mógł mieć zaległości w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r. Wobec przedsiębiorcy nie mogą również zachodzić przesłanki do ogłoszenia upadłości.

Projekt przewiduje, że rozwiązania związane z przestojem i ograniczonym wymiarem czasu pracy mają dotyczyć nie tylko osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, ale również m.in. osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług.

Zgodnie z projektem powyższe świadczenia i środki mają przysługiwać przez łączny okres 3 miesięcy.

4.       Obowiązek uregulowania zasad przestoju i obniżonego wymiaru czasu pracy w wewnątrzzakładowych aktach prawnych

Projekt zakłada, że warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy pracodawca ustala w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. Natomiast jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, takie uregulowanie nastąpić powinno w porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u tego pracodawcy. Termin na ustalenie tych zasad wynosić ma dwa dni od dnia poinformowania pracowników o zamiarze wprowadzenia ograniczeń. Jeżeli warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy nie zostaną ustalone w tym terminie, pracodawca będzie mógł ustalić je samodzielnie, przy czym projekt wyłącza w takim przypadku stosowanie przepisów o wypowiedzeniu zmieniającym. A zatem w razie nieprzyjęcia nowych warunków przez pracownika, umowa o pracę nie ulegnie rozwiązaniu.

5.       Zasiłek opiekuńczy

Projekt rozszerza przesłanki uprawniające do uzyskania zasiłku opiekuńczego. Mają to być nie tylko zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola i szkoły, ale również zamknięcie innej placówki lub niemożność sprawowania opieki przez nianię lub dziennego opiekuna z powodu COVID-19. Ponadto zgodnie z projektem, prawo do zasiłku opiekuńczego przez 14 dni będą mieć nie tylko rodzice opiekujący się dzieckiem do lat 8, ale także rodzice sprawujący opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do ukończenia 18 lat albo dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności, jak również ubezpieczeni zwolnieni od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dorosłą osobą niepełnosprawną (w przypadkach w skazanych w ustawie).

Zwracamy uwagę, że powyższe rozwiązania to dopiero projekt przepisów, które teraz podlegać będą dalszym konsultacjom. Szczegóły mogą więc jeszcze ulec zmianie. Według zapowiedzi rządzących, projekt ma zostać przyjęty przez parlament do końca tego tygodnia. Będziemy Państwa informować na bieżąco o trwających pracach.

W razie jakichkolwiek wątpliwości lub dalszych pytań pozostajemy do Państwa dyspozycji. Więcej informacji na temat kwestii związanych z prawem pracy udzieli Państwu adwokat Michał Włodarczyk (michal.wlodarczyk@bsjp.pl).