W obliczu dynamicznie zmieniającej się sytuacji geopolitycznej, szczególnie w naszym kraju rośnie zainteresowanie schronami. Dlatego też warto jest przybliżyć regulacje prawne, które będą obowiązywać przy realizacji tego typu inwestycji.
Przepisy, które czekają na wejście w życie
Podążając za art. 115 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907) – zw. dalej: „ustawą”, należy wskazać, że Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa i ministrem właściwym do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia warunki techniczne, warunki techniczne użytkowania i warunki techniczne usytuowania budowli ochronnych, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy. W rozporządzeniu, o którym mowa w art. 115 ust. 1 ustawy, uwzględnia się konieczność stworzenia odpowiednich warunków zabezpieczenia osób przebywających w obiektach zbiorowej ochrony, w tym osób z niepełnosprawnościami, konieczność stałego utrzymywania sprawności i gotowości obiektu zbiorowej ochrony do użycia i porządku w budowli ochronnej, zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc doraźnego schronienia oraz kompletności Centralnej Ewidencji OZO i możliwość jej wykorzystania do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Pamiętajmy, że w chwili obecnej budowa przydomowych schronów wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę
Warto jest również wskazać, że w aktualnym stanie prawnym, przydomowe schrony nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym (niezależnie od kwestii obowiązku spełnienia przez przydomowy schron konkretnych wytycznych wynikających z wyżej wymienionego rozporządzenia), realizacji tego typu inwestycji wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 28 ust. 1 pr. bud. – roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 pr. bud. (wyjaśnienie ustawodawca nie wymienił tutaj tego rodzaju budowli).
Należy oczekiwać zmian również w tej materii – będziemy informować o zmianach w pr. bud.
Jakie kwestie będzie regulować rozporządzenie ws. schronów?
Poniżej przedstawiamy wybrane (najważniejsze) kwestie, które zostaną poruszone w przedmiotowym rozporządzeniu:
a) kryteria
odporności budowli ochronnych z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia ochrony
osób i potrzeb inne niż ochrona osób, a także w zależności od rodzaju i skali
zagrożenia;
b) warunki
usytuowania i wykonania budowli ochronnych, tj. odległości od innych budowli
ochronnych i obiektów infrastruktury krytycznej, poziom zagłębienia w gruncie i
rodzaje zabezpieczenia przed działaniem sił natury;
c) wymagania w
zakresie pojemności i powierzchni budowli ochronnej, tj. maksymalną liczbę
osób, która może przebywać w budowli ochronnej ze wskazaniem parametrów
zapewniających bezpieczeństwo i odpowiednie warunki bytowe dla tych osób;
d) wymagania
dotyczące odporności budowli ochronnej w ujęciu funkcjonalnym, tzn. przy
założeniu konieczności zapewnienia ochrony osób lub mienia znajdujących się w
tej budowli, tj. odpowiedniej nośności, stateczności i odporności na
oddziaływanie mechaniczne i środowiskowe;
e) wymagania
bezpieczeństwa pożarowego z założeniem projektowania i wykonania budowli
ochronnej w sposób ograniczający możliwość wystąpienia pożaru, a w przypadku
jego wystąpienia minimalizujący jego skutki i zapewniający sprawną ewakuację i
możliwość przeprowadzenia działań ratowniczych;
f) wymagania dla
wejść i ciągów komunikacyjnych, przy założeniu projektowania ich w sposób
zapewniający uniknięcie zagruzowania i innych zagrożeń blokujących możliwość
przemieszczania się;
g) wymagania dla
wyjść zapasowych w budowlach ochronnych zlokalizowanych pod budynkiem z
wyszczególnieniem jego elementów;
h) wymagania dla
pomieszczeń funkcji podstawowej, strefy technicznej, pomieszczeń socjalnych;
i) wymogi dla
wentylacji w ukryciach oraz dla wentylacji w schronach;
j) wymagania w
zakresie zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi i
odprowadzania ścieków w budowlach ochronnych;
k) wymagania
dotyczące zaopatrzenia w energię elektryczną;
l) wymagania w
zakresie ogrzewania;
m) wymagania
zapewniające ochronę przed skutkami klęsk żywiołowych;
n) wymagania
umożliwiające przystosowanie podziemnych systemów transportu szynowego, tj.
zagłębione obiekty metra, podziemnego tramwaju i kolei podziemnej;
o)warunki
użytkowania budowli ochronnych przy założeniu użytkowania ich jako obiektów
wielofunkcyjnych, w sposób zapewniający wykorzystanie ich zgodnie z potrzebami
właścicieli lub zarządców i przy zachowaniu możliwości odtworzenia funkcji
ochronnej w przypadku wystąpienia zagrożenia. Określono również wymagania w
zakresie obsługi bieżącej i konserwacji budowli ochronnej, a także wymagania w
zakresie oznakowania budowli i jej elementów. Ustalono również wymagania dla
urządzeń kontrolno-pomiarowych w budowlach zapewniających ochronę przed
tlenkiem węgla, pomiar temperatury i wilgotności powietrza, a także do nasłuchu
komunikatów o zagrożeniach.
Pamiętajmy, że jest to spory koszt – niezależnie od kwestii i kosztów proceduralnych
Rozwiązanie związane z budową przydomowego schronu należy ocenić niezwykle pozytywnie, jednakże nie możemy tracić z pola widzenia faktu, iż w chwili obecnej tego typu budowle nie należą do najtańszych inwestycji. Traktując wprost należy wskazać, ze większości obywateli nie stać na wybudowanie przydomowego schronu, którego koszt budowy i urządzenia może w skrajnych przypadkach przekraczać wartość przeciętnego domu jednorodzinnego. Oczywiście wszystko zależy od technologii, standardu, gabarytów, wyposażenia etc. Niezależnie od kwestii finansowych, ruch związany z podjęciem decyzji o budowie przydomowego schronu jest rozwiązaniem pragmatycznym, powszechnie przyjętym w innych krajach europejskich oraz stanowi realną ochroną przed różnego rodzaju zagrożeniami.
W razie jakichkolwiek pytań związanych z powyższą materią zapraszamy do kontaktu z mec. Maciejem Prusakiem (maciej.prusak@bsjp.pl).