Tarcza antykryzysowa wpłynie na rozwój OZE

Q: Czym jest „tarcza antykryzysowa”?

A: W miarę uzyskiwania przez SARS-CoV-2 (koronawirusa) statusu problemu o zasięgu globalnym, w Polsce rozpoczęto prace legislacyjne nad rozwiązaniami adekwatnymi z punktu widzenia zwalczania pandemii. Ustawa z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 374) („Ustawa COVID”) weszła w życie w dniu 8 marca 2020 roku. Jednak w rezultacie szybkiego rozprzestrzeniania się koronawirusa oraz jego skrajnie niekorzystnego wpływu na gospodarkę, wkrótce pojawiła się konieczność przyjęcia dalszych mechanizmów prawnych w celu zniwelowania ponoszonych przez przedsiębiorców strat. W dniu 26 marca 2020 roku opublikowany został obszerny projekt ustawy zmieniającej Ustawę COVID oraz wiele innych ustaw (powszechnie określany mianem „tarczy antykryzysowej”). W następstwie szybkiego procesu legislacyjnego tarcza antykryzysowa została przyjęta oraz ogłoszona w dniu 31 marca 2020 roku (Dz.U. 2020, poz. 568). Przyjęta ustawa wprowadza wiele rozwiązań stanowiących pakiet pomocowy dla przedsiębiorców. Poszczególne rozwiązania przyjęto także w celu ochrony sektora energetycznego w Polsce, w tym w zakresie realizacji projektów OZE.

Q: W jaki sposób tarcza antykryzysowa wpływa na rozwój projektów OZE?

A: Tarcza antykryzysowa wprowadza następujące mechanizmy prawne:

  • Możliwość przedłużenia, w drodze decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki („Prezes URE”) terminu pierwszej sprzedaży energii elektrycznej w ramach systemu aukcyjnego,
  • Możliwość przedłużenia, w drodze decyzji Prezesa URE, maksymalnego wieku jednostek wytwórczych, które mogą być zastosowane w nowych instalacjach OZE,
  • Zawieszenie biegu terminów w postępowaniach administracyjnych, w tym w postępowaniach przed Prezesem URE.

Q: W jaki sposób przedłużany jest termin na dokonanie pierwszej sprzedaży energii elektrycznej?

A: Zgodnie z art. 79 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015, poz. 478, ze zm.) („Ustawa OZE”), pierwsza sprzedaż energii w ramach aukcyjnego systemu wsparcia musi nastąpić w terminie 42 miesięcy od dnia zamknięcia sesji aukcji (24 miesiące dla instalacji fotowoltaicznych oraz 33 miesiące dla lądowych elektrowni wiatrowych). Zgodnie z tarczą antykryzysową, powyższe terminy mogą być przedłużone przez Prezesa URE, o okres nieprzekraczający 12 miesięcy, na wniosek wytwórcy, który wygrał aukcję OZE. Przedłużenie terminów nie następuje zatem automatycznie. Prezes URE dokonuje przedłużenia terminu w drodze postanowienia wydanego w zwykłym postępowaniu administracyjnym, a od jego postanowienia służy zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w ciągu 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Q: Kiedy można wystąpić z wnioskiem o przedłużenie?

A: Wniosek o przedłużenie terminu musi być uzasadniony opóźnieniem w realizacji projektu OZE spowodowanym pandemią COVID-19. W art. 83 ust. 3ba, wprowadzonym do Ustawy OZE, wymieniono następujące przejawy opóźnienia:

  • Opóźnienie dostaw urządzeń wchodzących w skład instalacji odnawialnego źródła (np. jednostek wytwórczych), lub
  • Opóźnienie dostaw elementów niezbędnych do budowy instalacji odnawialnego źródła energii (np. elementów infrastruktury towarzyszącej), lub
  • Opóźnienie w realizacji instalacji odnawialnego źródła energii lub przyłączy do sieci elektroenergetycznej, lub
  • Opóźnienie przy realizacji odbiorów lub rozruchu instalacji OZE, lub
  • Opóźnienie przy uzyskiwaniu koncesji albo wpisu do rejestrów określonych w ustawie.

Q: Jakie są wymagania dla wniosku?

A: Zgodnie z art. 79a ust. 2 Ustawy OZE wprowadzonym tarczą antykryzysową, wniosek powinien zawierać następujące dane i elementy:

  • imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub nazwę i adres siedziby wytwórcy
  • określenie terminu przedłużenia (nie dłuższego niż 12 miesięcy)
  • wskazanie nazwy oraz ID instalacji (wskazywanych i nadawanych w toku aukcji OZE)
  • zaktualizowana gwarancja bankowa, o której mowa w art. 78 ust. 4 ustawy OZE, jeżeli została ustanowiona dla danej instalacji biorącej udział w aukcji OZE (zamiast wnoszenia kaucji), o ile została przedłużona co najmniej o okres wskazany we wniosku,
  • zaktualizowany harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji projektu w rozumieniu art. 70b ust. 4 pkt 1 lit. e ustawy OZE. Zwracamy uwagę, że przepis ten nie dotyczy aukcyjnego systemu wsparcia. Prawidłowo skonstruowany przepis powinien odsyłać do art. 75 ust. 5 pkt 6 Ustawy OZE.
  • oświadczenie:
  • dostawcy lub dostawców urządzeń wchodzących w skład instalacji OZE, lub
  • wnioskodawcy,

potwierdzające, że opóźnienie dostaw tych urządzeń lub rozruchu instalacji jest spowodowane okolicznościami, o których mowa w art. 83 ust. 3ba (zob. powyżej).

Wniosek powinien zostać złożony nie później niż 30 dni przed upływem terminu na wytworzenie energii w ramach aukcji. Zwracamy uwagę, że nie jest wymagane udowodnienie wpływu pandemii COVID-19 na realizację projektu OZE, ustawa wymaga bowiem w tym zakresie jedynie oświadczenia.

Q: W jaki sposób można przedłużyć maksymalny wiek urządzeń wytwórczych?

A: Zgodnie z tarczą antykryzysową, maksymalny wiek urządzeń wytwórczych które mogą być zastosowane w nowej instalacji OZE, wskazany w art. 74 ust. 1 Ustawy OZE (42 miesiące, lub 33 miesiące dla lądowych elektrowni wiatrowych, lub 24 miesiące dla instalacji fotowoltaicznych) może zostać przedłużony w taki sam sposób jak termin pierwszej sprzedaży energii w ramach systemu aukcyjnego, za pośrednictwem tego samego wniosku. Zgodnie z tarczą antykryzysową nie jest konieczne wskazywanie we wniosku rzeczywistego wieku urządzeń wytwórczych, których zastosowanie jest planowane, co może stanowić przeoczenie ustawodawcy.

Q: Jestem zwycięzcą aukcji OZE przeprowadzonej w 2018 roku. Czy jestem uprawniony do wnioskowania o przedłużenie terminów?

A: Tak. Art. 79 tarczy antykryzysowej wprost przewiduje, że zmiany Ustawy OZE znajdują zastosowanie do wszystkich wytwórców, którzy wygrali aukcje przeprowadzone przed dniem wejścia w życie tarczy antykryzysowej (1 kwietnia 2020 roku). Zatem wprowadzone zmiany znajdują zastosowanie do zwycięzców aukcji przeprowadzonych w 2017, 2018 i 2019 roku (chociaż zastosowanie ustawy do wytwórców, którzy wygrali aukcje przeprowadzone w 2016 roku nie zostało wprost wyłączone, co do zasady odpowiednie terminy wynikające z tej aukcji już upłynęły).

Q: Jak działa zawieszenie biegu terminów w postępowaniach administracyjnych?

A: Zgodnie z art. 15 zzs tarczy antykryzysowej, w czasie trwania stanu epidemii (wprowadzonego w Polsce 23 marca) lub stanu zagrożenia epidemicznego (wprowadzonego w Polsce 14 marca), bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego. Wszelkie powyższe terminy ulegają zatem zawieszeniu ze skutkiem na dzień 14 marca 2020 roku.

Zawieszenie znajduje zastosowanie również do postępowań prowadzonych przed Prezesem URE. Przykładowo, wytwórcy którzy złożyli wnioski o udzielenie koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej, jeżeli postępowania w sprawie tych wniosków są w toku, mogą wykorzystać dodatkowy czas do zgromadzenia ewentualnej brakującej dokumentacji projektowej.

Po odwołaniu stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego, bieg wszelkich terminów w postępowaniach administracyjnych ulegnie automatycznemu wznowieniu.

Q: Kiedy nowa ustawa wchodzi w życie?

A: Tarcza antykryzysowa, w zakresie istotnym dla rozwoju projektów OZE i omówionym powyżej, wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, które nastąpiło w dniu 31 marca 2020 roku, zatem ustawa w powyższym zakresie obecnie obowiązuje.

Aktualny tekst tarczy antykryzysowej jest dostępny TUTAJ.

W razie jakichkolwiek wątpliwości lub dalszych pytań pozostajemy do Państwa dyspozycji. Więcej informacji na ten temat udzieli Państwu adwokat Dominik Sołtysiak (dominik.soltysiak@bsjp.pl).